Serwis wykorzystuje pliki cookies. Korzystajc z forum wyraasz zgod na uywanie cookies. Wicej informacji w regulaminie.
StacjePogody.waw.pl

Autor Wątek: Stacja Ecowitt HP3501  (Przeczytany 2103 razy)

Offline Mark

  • Nimbostratus
  • ****
  • Wiadomości: 367
  • Otrzymał podziękowań: 14
  • Płeć: Mężczyzna
    • Pogoda w gminie Ślesin
Stacja Ecowitt HP3501
« dnia: 25 Sierpień, 2019, 01:35:49 »
Stacja HP3501 ukazała się na amerykańskim rynku w lutym 2019 i jest zbliżona do stacji HP3500B, ale posiada tę dużą zaletę, że ma oddzielne czujniki, które można rozlokować w optymalnych dla poszczególnych parametrów pogodowych miejscach. Firma współpracuje z producentem stacji FineOffset i planuje rozpowszechnić swoje produkty, w tym serię czujników. Dostałem do testowania podstawowy zestaw czujników HP3501:
- wiatromierz z wbudowanym czujnikiem do pomiaru intensywności światła i UV
- deszczomierz
- 2 czujniki temperatury/wilgotności do wewnątrz i do zewnątrz
- konsola z małym wyświetlaczem TFT.
Potencjał stacji jest znacznie większy. Można ją rozszerzyć aż o 8 czujników WH31 - do pomiaru temperatury/wilgotności A poza tym można podłączyć, sensor PM2.5 do detekcji jakości powietrza (zanieczyszczenie pyłem zawieszonym do średnicy 2,5 μm) i  WH51 do pomiaru wilgotności gleby. W planach są kolejne dodatkowe elementy.

W Stanach, Wielkiej Brytanii i Australii produkty Ecowitt są sprzedawane na Amazonie. Klientom z Europy najlepiej dokonać tego przez mail kontaktowy support@ecowitt.com. Wsparcie techniczne i zakupowe jest bardzo pomocne. Trzeba się jednak liczyć z wydłużonym czasem przesyłki. Dla naszych standardów specjalnie przygotowują sprzęt działający na częstotliwości 868 MHz. Poza tym od razu mamy już wgrany system metryczny.

Mój egzemplarz testowy przysłany został DHL Express. Niestety brak dystrybutora ich produktów w Unii Europejskiej skutkuje naliczeniem opłaty celnej. Przesyłka rusza z Honk Kongu i w moim przypadku została w dwa dni dostarczona do Lipska, a kolejnego do Poznania. Czas transportu trwał ok 9 dni, ale może byłby krótszy gdyby nie dzień świąteczny 15 sierpnia i mail z zapytaniami do odprawy celnej, który niezauważony trafił do SPAMu.

Prawie cały dzień zajmowałem się zbieraniem materiału do recenzji, którą chcę zrobić wkrótce (po angielsku i polsku). Sprzęt bardzo mi się podoba i pokazuje jak bardzo zmieniły się stacje pogodowe w ciągu obecnej dekady.

Póki co może parę zdjęć.

Stacja przyszła w kartonie. Wszystkie elementy dobrze zapakowane. Deszczomierz i czujnik wiatru są do złożenia. Jednak jest to bardzo proste.


Czujniki temperatury i wilgotności - dwa prawie identyczne. Ten do wewnątrz podaje temperaturę i wilgotność, a potem ciśnienie bezwzględne.

Niestety, wadą jest brak osłony radiacyjnej. Ja wykorzystałem dotychczasową, ale w instrukcji jest podane, że oczywiście oba czujniki muszą być umieszczone w cieniu, z dala od źródeł ciepła. Czujnik wewnętrzny może być zastosowany na zewnątrz, ale z odpowiednią osłoną. Sprawia to wrażenie niekompletności zestawu, ale jak rozumiem w założeniu chodziło o to, że użytkownik umieszcza sensor w cieniu, może gdzieś pod jakimś zadaszeniem albo altaną w ogrodzie. W górnej części czujnika z tyłu jest otwór na zawieszenie czujnika na dostarczonym w zestawie pasku zaciskowym.
Przy okazji porównanie z pomiarem Termio z sondą. Różnica niewielka. Potem sprawdziłem ze zwykłym termometrem w ogrodzie i wskazania były takie same.
Zakres temperatury: -40°C – 60°C, dokładność ± 1°C, częstotliwość wysyłania danych 64s (dla mnie mogłoby być nieco częściej).


Czujniki są mniejsze od tych w starszych stacjach WH2080 czy WH1080.


Czujnik wiatru. Tutaj dała się odczuć większa sztywność obracania się kierunkowskazu. Jak podaje producent - zapewnia to większą stabilność pomiaru. Faktycznie w mojej poprzedniej stacji dość mocno latał ten wskaźnik i czasem rejestrował się bezsensowny kierunek. Montaż łopatek i strzałki był szybki. Budowa tych elementów zmniejsza szansę na przymarzanie ich w czasie opadów marznącego deszczu.

https://youtu.be/JZ8RIRuQ2R4
Anemometr co 16.5 s wysyła dane do konsoli. W ogrodzie był oddalony od niej o około 30 metrów, po drodze były mury domu i świerk, ale nie było żadnego problemu z odbiorem.
 
« Ostatnia zmiana: 25 Sierpień, 2019, 01:45:44 wysłana przez Mark »

Forum Użytkowników Stacji Pogodowych

Stacja Ecowitt HP3501
« dnia: 25 Sierpień, 2019, 01:35:49 »

Offline felix

  • Nimbostratus
  • ****
  • Wiadomości: 398
  • Otrzymał podziękowań: 20
  • Płeć: Mężczyzna
Odp: Stacja Ecowitt HP3501
« Odpowiedź #1 dnia: 26 Sierpień, 2019, 17:22:12 »
Witam w klubie Ecowitt. Na razie mało nas, ale mam nadzieję, że niedługo to zacznie się zmieniać.
Wygląda na to, że forumowicze jeszcze na wakacjach.
Na początek mam parę pytań:
Jaką masz wersję firmware?
Czy wiatromierz ma super kondensator ładowany przez panel słoneczny? Jeśli tak to jak długo może zasilać czujnik?
Zrób może taki test: wyjmij baterię i zasłoń panel. Ciekawe po jakim czasie czujnik przestanie wysyłać dane.

Offline Mark

  • Nimbostratus
  • ****
  • Wiadomości: 367
  • Otrzymał podziękowań: 14
  • Płeć: Mężczyzna
    • Pogoda w gminie Ślesin
Odp: Stacja Ecowitt HP3501
« Odpowiedź #2 dnia: 26 Sierpień, 2019, 23:37:35 »
Cytuj
Na razie mało nas, ale mam nadzieję, że niedługo to zacznie się zmieniać.

Właśnie pracuję nad tym :) Moje relacje są na naszym profilu FB i TT:
https://www.facebook.com/meteoprognoza/

Cytuj
Jaką masz wersję firmware?
Na początku miałem chyba z lutego 2019, ale potem zrobiłem sobie upgrade z 9 lipca 2019, czyli skopiowałem plik na kartę microSD i włożyłem do konsoli. Ta po restarcie sama zaczęła się aktualizować. Dobra rzecz, bo oznacza, że wykrywane błędy można naprawić, a wygląd zmodyfikować w miarę potrzeb. O ile wiem mają w przyszłości zrobić więcej wersji językowych, jest tylko teraz angielski, i na stałe jeden czujnik jest opisany na konsoli jako INDOOR - tego nawet przy większej liczbie sensorów nie można zmienić.

Firmware Version: V1.5.6(2019/7/5)

Cytuj
Czy wiatromierz ma super kondensator ładowany przez panel słoneczny? Jeśli tak to jak długo może zasilać czujnik?
Ma i według instrukcji baterie trzeba zmieniać co 1 -2 lata. Nie sprawdzę już więcej, bo anemometr jest na dachu i nie chcę na tej wysokości kombinować.

To może jeszcze parę zdjęć.


Wadą tej stacji jest brak osłony radiacyjnej. Ja włożyłem do swojej osłony z poprzedniej stacji przyklejając na wieczku czujnika rzep. Sensor jest ulokowany w cieniu świerka, właściwie cały czas w cieniu z dobrym przewietrzeniem.


Zrobiłem dzisiaj porównanie z pomiarem wykalibrowanego rejestratora temperatury TERMIO31. Wynik bardzo dobry. Sonda od TERMIO 31 była bardzo wrażliwa na każdy podmuch, ale wartości nie różniły się więcej niż 0.3°C. Czujnik od WH2080 zawyżał wskazania.

Oddaliłem się z czujnikiem za budynek gospodarczy / garaż i aż do 100 metrów konsola odbierała wynik. Zdziwiło mnie to trochę, ale podobno nowy firmware miał poprawić komunikację. Oczywiście w każdej lokalizacji sytuacja z odbiorem może być inna.

 Tutaj pomiary temperatury na ecowitt.net


Wiatromierz w tymczasowej lokalizacji


Opadomierz bardzo łatwy do złożenia, ulokowany na metrze wysokości. Tutaj rurka musi być dość gruba, bo dostarczone U-kształtne śruby pasują na słup o śr. 1 - 2 cala. 20-cm rurka też jest w zestawie, ale to oczywiste, że nie wystarczy, bo czujnik nie może być ustawiony bezpośrednio na ziemi. Można go jednak śrubkami przymocować do płaskiej deski, np. na parkanie.

Offline Mark

  • Nimbostratus
  • ****
  • Wiadomości: 367
  • Otrzymał podziękowań: 14
  • Płeć: Mężczyzna
    • Pogoda w gminie Ślesin
Odp: Stacja Ecowitt HP3501
« Odpowiedź #3 dnia: 05 Wrzesień, 2019, 22:33:06 »
Jak właściwie umieścić czujniki swojej stacji pogodowej, aby uzyskać jak najdokładniejsze wyniki? Mam nadzieję, że materiał poniżej Wam się spodoba. Wykonany w oparciu o stację pogodową HP3501, która jest jedną z niewielu oferujących oddzielne bezprzewodowe mierniki podstawowych parametrów pogodowych, a jest to ważna kwestia przy zbieraniu prawidłowych danych.

https://www.youtube.com/watch?v=BphigU1hwmg

Offline Sowa

  • Cirrus
  • *
  • Wiadomości: 23
  • Otrzymał podziękowań: 3
Odp: Stacja Ecowitt HP3501
« Odpowiedź #4 dnia: 09 Wrzesień, 2019, 22:36:45 »
Jak właściwie umieścić czujniki swojej stacji pogodowej, aby uzyskać jak najdokładniejsze wyniki? Mam nadzieję, że materiał poniżej Wam się spodoba. Wykonany w oparciu o stację pogodową HP3501, która jest jedną z niewielu oferujących oddzielne bezprzewodowe mierniki podstawowych parametrów pogodowych, a jest to ważna kwestia przy zbieraniu prawidłowych danych.

https://www.youtube.com/watch?v=BphigU1hwmg

Obejrzałem filmik  na yotube. Nasuwają mi  się dwie refleksje jedna dotycząca stacji druga twojego opisu rozmieszczenia czujników.

Ad1. Stacja pogody 3501 wyłamuje się z obecnej mody na stacje typu compact. Jest to powrót do starych wzorów. Oddzielenie wiatromierza od pozostałych czujników jest na pewno dużą zaletą tej stacji. Pewnym minusem jest połączenie razem wiatromierza i czujnika promieniowania słonecznego, który trzeba regularnie czyścić.  Najczęściej  taki wiatromierz umieszczony jest na dachu bo amatorów nie stać na 10m maszt. Jeżeli dach jest spadzisty tak jak u Ciebie to z czyszczeniem czujnika promieniowania będzie kłopot. Bardzo podoba mi deszczomierz. To naprawdę fachowo zrobiony deszczomierz, nawet z obramowaniem przed rozbryzgiem.  Jakiej średnicy jest lejek?.

Ad2.  Ecowit nie dostarcza osłony radiacyjnej do zewnętrznego czujnika temperatury. Jest to nawet zrozumiałe bo nie ma dobrej amatorskiej osłony radiacyjnej. Większość ludzi z tego powodu wiesza czujniki w zacienionym miejscu, ale Twój pomysł by powiesić na go drzewie jest oryginalny i kontrowersyjny. Powiem tak, bo to sprawdzałem, powieszenie czujnika na północnej stronie budynku zmniejsza  maksimum temperatury od 0,5 do 2,5C a nocne minimum zwiększa o 1 do 2C.   Dzieje się to tak bo pojemność cieplna ścian budynku jest dość duża i temperatura ścian nie nadąża za zmianą temperatury powietrza. W twoim przypadku pojemność cieplna pnia drzewa jest niższa ale  nad czujnikiem masz mocno rozbudowane gałęzie sosny a dalej w pobliżu następne drzewa. IMHO efekt będzie taki sam jak powieszenie na ścianie budynku.

Offline Mark

  • Nimbostratus
  • ****
  • Wiadomości: 367
  • Otrzymał podziękowań: 14
  • Płeć: Mężczyzna
    • Pogoda w gminie Ślesin
Odp: Stacja Ecowitt HP3501
« Odpowiedź #5 dnia: 10 Wrzesień, 2019, 21:28:02 »
Racja. Zgodzę się, że czujnik natężenia promieniowania słonecznego złączony z wiatromierzem może ograniczać zbyt wysokie jego ulokowanie. Sam musiałem się upewnić czy sięgnę rękami do niego, żeby go przetrzeć.

Ten materiał wideo nie ma pokazać idealnej lokalizacji moich czujników, ale pójście na kompromis i wykorzystanie domowych możliwości.
Średnica kołnierza lejka ma 18 cm.

Zgłaszałem Ecowittowi, że osłona radiacyjna na czujnik powinna być dołączona. Pracują nad swoją wersją, która jak rozumiem może być w zestawie w przyszłości.

Pierwotnie miałem czujnik temperatury dla stacji WH2080 przy północnej ścianie. W czasie długich dni 2 razy na około godzinę świeciło tam słońce i wszystko się nagrzewało. Potem ze względu na usychanie dolnych gałęzi świerków te zostały ścięte i pojawiła się możliwość na powieszenie czujnika. Temperatury mierzone spadły.

Teraz czujnik od starej stacji powrócić do północnej ściany i mam porównanie. Zazwyczaj przy ścianie jest do 1 stopnia wyższa temperatura. Oprócz nagrzewania się elewacji znaczenie ma też słaba przewiewność tego miejsca przy SW i S wiatrach. Czujnik pod świerkiem notuje niższe temperatury i podobne do innej stacji w okolicy, nad jeziorem ok. 400 metrów dalej, który powieszony jest przy słupie od latarni. Nie mam dużego wyboru w ogrodzie w którym jest już sporo drzew, a nie chcę ustawiać czujnika z osłoną na bezpośrednie padanie promieni słonecznych, bo wiem, że ta nie chroni w pełni przed nagrzewaniem.
« Ostatnia zmiana: 10 Wrzesień, 2019, 21:30:18 wysłana przez Mark »

Offline Mark

  • Nimbostratus
  • ****
  • Wiadomości: 367
  • Otrzymał podziękowań: 14
  • Płeć: Mężczyzna
    • Pogoda w gminie Ślesin
Odp: Stacja Ecowitt HP3501
« Odpowiedź #6 dnia: 20 Wrzesień, 2019, 00:10:02 »
Nie miałem wcześniej czujnika promieniowania słonecznego i teraz zauważyłem pewien błąd pomiaru. Po opadach deszczu prawdopodobnie krople pozostały na szybce i spowodowały skok ponad możliwość dla września natężenia promieniowania słońca ponad 1000 w/m². To się oczywiście przełożyło na niewystępujący chyba u nas we wrześniu czynnik UV wielkości 10.



W innych stacjach też dochodzi do takich sytuacji?
« Ostatnia zmiana: 20 Wrzesień, 2019, 00:11:48 wysłana przez Mark »

Offline Baranek

  • Cirrocumulus
  • **
  • Wiadomości: 48
  • Otrzymał podziękowań: 2
Odp: Stacja Ecowitt HP3501
« Odpowiedź #7 dnia: 20 Wrzesień, 2019, 18:42:57 »
Jak ściągniesz czujnik spróbuj położyć na niego cieniutką warstwę dobrego wosku samochodowego. Krople powinny spływać.
Oczywiście jeśli nie ma zagłębienia w obudowie bo wtedy będzie długo piękna soczewka
U mnie auto po 4 miesiącach od woskowania po deszczu po przejechaniu 10 m suche praktycznie :)

Offline Mark

  • Nimbostratus
  • ****
  • Wiadomości: 367
  • Otrzymał podziękowań: 14
  • Płeć: Mężczyzna
    • Pogoda w gminie Ślesin
Odp: Stacja Ecowitt HP3501
« Odpowiedź #8 dnia: 21 Wrzesień, 2019, 00:06:27 »
Dzięki. Dobry pomysł z tym woskiem. Może się sprawdzić.

Offline felix

  • Nimbostratus
  • ****
  • Wiadomości: 398
  • Otrzymał podziękowań: 20
  • Płeć: Mężczyzna
Odp: Stacja Ecowitt HP3501
« Odpowiedź #9 dnia: 21 Wrzesień, 2019, 08:52:26 »
Ja u siebie nie zauważyłem takich wzrostów UV i promieniowania po deszczu, ale to może dlatego, że mam inne czujniki. Jeśli możesz wrzuć fotkę jak dokładnie zlokalizowane są te czujniki u Ciebie.
Gdzieś czytałem, że sprawdza się suchy smar PTFE w sprayu. Już sobie taki kupiłem, ale jeszcze nie testowałem.
Na Ecowitt.net widziałem, że masz też czujnik PM2,5 oraz czujnik wilgotności gleby. Też otrzymałeś w ramach testu, czy kupiłeś?
Z ciekawości zapytam jak w końcu jest z cłem i VATem od sprzętu do testów?
Gdzie umieściłeś swoje nowe czujniki?
Moje czujniki wilgotności gleby mam włożone do doniczek ponieważ nie mam miejsca aby je umieścić na otwartej przestrzeni.
Czujnik PM2,5 ostatnio zaczął coś wariować i dlatego zmieniał swoje położenie.  Przedmuchałem go sprężonym powietrzem i pomiary się poprawiły. Przez dwa dni był całkowicie na zewnątrz, i nawet padający deszcz mu nie zaszkodził. A więc jest wodoodporny.
Trudno mi ocenić jego dokładność, bo czujniki w pobliżu pokazują różne wartości. Zdaję sobie sprawę, że sąsiad który zapali papierosa na balkonie, sąsiadka która trzepie koc w oknie obok czy przejeżdżająca zamiatarka mają wpływ tylko na mój czujnik a nie na te oddalone o kilometr. Trzeba by mieć kilka swoich czujników aby wyciągnąć głębsze wnioski.
Mojego czujnika od zakupu nie ładowałem i teraz pokazuje pięć kresek.

Offline Mark

  • Nimbostratus
  • ****
  • Wiadomości: 367
  • Otrzymał podziękowań: 14
  • Płeć: Mężczyzna
    • Pogoda w gminie Ślesin
Odp: Stacja Ecowitt HP3501
« Odpowiedź #10 dnia: 21 Wrzesień, 2019, 12:39:57 »
Czujnik wiatru i natężenia promieniowania słonecznego jest ponad metr nad szczytem dachu.


Jest wysoko, ale nie na tyle bym nie mógł przecierać panelu słonecznego co parę miesięcy.

Czujnik PM2.5 i wilgotności gleby rozpakowałem wczoraj. Już jak był w paczce nawiązał łączność z konsolą. Mam przetestować i przedstawić szerszej publiczności :)
Co do czujnika PM2.5 to pierwsza rzecz jaka mi przyszła na myśl to brak możliwości łatwego przymocowania na pionowej powierzchni - nie ma na spodzie po bokach jakiegoś zaczepu, uszka przez które można przełożyć np. pasek zaciskowy. Jest tu panel słoneczny istotnie zasilający czujnik, jednak na tarasie w sezonie zimnym słońce nie świeci za długo. Pomyślałem, że mogę go przymocować pionowo na wysięgniku po antenie satelitarnej, ale silny deszcz będzie wchodzić przez szczeliny do środka. Jak otworzę komorę z bateriami i wejściem na microUSB to widzę, że są kabelki w środku i chyba ta woda by mogła się dostać do wnętrza, czyli elektroniki. Choć Lucy, osoba do kontaktu z klientami, wspominała, że ma kategorię odporności na deszcz IPX4.
Na razie się zastanawiam czy nie przymocować czujnika po prostu na balustradzie po południowej stronie, gdzie przepływ powietrza jest w miarę duży.


Urządzenie wydaje się być czułe. Przez większość czasu ilość PM wynosi poniżej 10 µg/m3, a więc powietrze jest czyste. Jednak rano pojawił się skok ponad 50, choć nie wiem czym to było spowodowane. Muszę trochę poużywać, żeby zobaczyć jak to się zmienia w zależności o typu pogody, przy ciszy i większym wietrze.

To są testy, a ja współprowadzę portal pogodowy, więc Ecowitt korzysta z tej okazji, aby bardziej rozpromować swoje produkty. Dlatego też Lucy oferuje mi kolejne do testowania. Każę jej tylko aby przesyłka miała informację, że to darmowa próbka SAMPLE (bo nie mam faktury) i że koszty transportu są opłacone. Za trzy kolejne czujniki nic nie zapłaciłem. Wcześniej chyba 67 zł, bo sama stacja miała wpisaną większą wartość i przez trafienie maila od urzędnika celnego do Spamu dopłaciłem za magazynowanie paczki.

Czujnik wilgotności gleby umieściłem na razie pod deszczomierzem, czyli w ogrodzie wbity w trawnik. W zasadzie to dla mnie najbardziej sensowne zastosowanie, aby kontrolować nawodnienie trawnika i nie podlewać go niepotrzebnie. Tylko jeszcze muszę doczytać przy jakiej wartości należy to robić.

« Ostatnia zmiana: 21 Wrzesień, 2019, 12:47:08 wysłana przez Mark »

Offline felix

  • Nimbostratus
  • ****
  • Wiadomości: 398
  • Otrzymał podziękowań: 20
  • Płeć: Mężczyzna
Odp: Stacja Ecowitt HP3501
« Odpowiedź #11 dnia: 21 Wrzesień, 2019, 19:58:08 »
Stopień ochrony IPX4 dotyczy chyba poziomego montażu tego czujnika. Jeśli umieścisz go pionowo to deszczówka może mieć wpływ na elektronikę.
Niestety ten czujnik nie ma podgrzewanej komory pomiarowej, a więc duża wilgotność może mieć negatywny wpływ na pomiary.

Offline Mark

  • Nimbostratus
  • ****
  • Wiadomości: 367
  • Otrzymał podziękowań: 14
  • Płeć: Mężczyzna
    • Pogoda w gminie Ślesin
Odp: Stacja Ecowitt HP3501
« Odpowiedź #12 dnia: 21 Wrzesień, 2019, 20:34:46 »
Dlatego też chyba pozostanę przy zamontowaniu go na balustradzie tarasu.

Nadszedł wieczór, ludzie już zaczynają palić w piecach i to czuć i widać po pomiarach. Przed 20:00 PM2.5 wzrosło do 39 ug/m3, co już na skali Ecowitta zostało uznane za POOR, powietrze złej jakości. AQI (indeks jakości powietrza) doszedł do 110. Polskie normy są raczej zawyżone i pewnie by tego jeszcze tak nie określiły.

Offline rkl

  • Cirrocumulus
  • **
  • Wiadomości: 28
  • Otrzymał podziękowań: 0
Odp: Stacja Ecowitt HP3501
« Odpowiedź #13 dnia: 21 Wrzesień, 2019, 21:35:13 »
Czujnik znacznie zawyza wskazania PM2.5 gdy jest osiagniety punkt rosy. Wtedy tez bierze czasteczki pary wodnej za pyl.
Rozmawialem na ten temat z Lucy, niestety to znana bolaczka tych czujnikow.
U mnie czujnik, po prostu stoi na balustradzie, jest za ciezki zeby porwal go wiatr. Testowalem go z dwoma innymi czujnikami i odczyty sa bardzo podobne.

Offline Mark

  • Nimbostratus
  • ****
  • Wiadomości: 367
  • Otrzymał podziękowań: 14
  • Płeć: Mężczyzna
    • Pogoda w gminie Ślesin
Odp: Stacja Ecowitt HP3501
« Odpowiedź #14 dnia: 21 Wrzesień, 2019, 22:44:59 »

No już pokazuje, że jest niezdrowo, a ikonka jakby była zawiesista mgła z pyłu ;)

Na dworze 8.8*C, punkt rosy 6,7*C z wilgotnością 87%. Mgły nie ma, dobra widoczność. Rosa oczywiście jest, więc sam panel słoneczny jest mokry.
« Ostatnia zmiana: 21 Wrzesień, 2019, 22:51:36 wysłana przez Mark »